Lodowce Svalbardu są jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu archipelagu. Ogromne jęzory lodu schodzą tutaj z gór do fiordów, tworząc monumentalne ściany lodowe, szczeliny, moreny i błękitne seraki.
Podczas naszych wypraw lodowce nie są jedynie tłem.
Podpływamy do ich czoła jachtem, obserwujemy cielący się lód, wypatrujemy zwierząt pojawiających się w ich sąsiedztwie, a także organizujemy trekkingi prowadzące do lodowców oraz wyprawy, podczas których możemy wejść bezpośrednio na ich powierzchnię.
To jeden z tych momentów, kiedy naprawdę można poczuć skalę Arktyki.
Lodowce Svalbardu – kraina lodu
Svalbard jest jednym z najbardziej zlodowaconych obszarów Europy. Lodowce zajmują znaczną część powierzchni archipelagu i mają ogromny wpływ na jego krajobraz.
Niektóre kończą się wysoko w górach. Inne schodzą bezpośrednio do morza. Właśnie te drugie robią największe wrażenie podczas rejsu.
Z pokładu jachtu możemy obserwować ogromne czoła lodowców. Czasami mają one kilkadziesiąt metrów wysokości i ciągną się przez znaczną część zatoki.
W słoneczny dzień lód potrafi mieć intensywnie biały, turkusowy i niebieski kolor. Z kolei przy zachmurzonym niebie krajobraz staje się surowy i niemal monochromatyczny.
Za każdym razem wygląda inaczej.
Podpływamy do czoła lodowców
Jedną z największych zalet wypraw jachtem jest możliwość obserwowania lodowców od strony morza.
Jeżeli pozwalają na to warunki, podpływamy w bezpieczne okolice ich czoła. Zawsze bierzemy jednak pod uwagę dryfujący lód, wiatr, fale oraz możliwość nagłego odłamania fragmentu lodowca.
Im bliżej lodowca, tym lepiej widać jego strukturę. Pojawiają się szczeliny, pionowe ściany, nawisy, niebieskie fragmenty starego lodu oraz strumienie wody spływające z powierzchni.
Jednocześnie zaczynamy słyszeć lodowiec. Trzaski, huk i głębokie odgłosy dochodzące z wnętrza lodu przypominają, że lodowiec nie jest nieruchomą górą. On cały czas pracuje.
Cielenie lodowców – jedno z najbardziej spektakularnych zjawisk Arktyki
Jednym z najbardziej widowiskowych momentów jest cielenie lodowca.
Polega ono na odrywaniu się fragmentów lodu od jego czoła. Czasami jest to niewielka bryła. Innym razem ogromny fragment ściany odrywa się z potężnym hukiem i wpada do morza. Po chwili po powierzchni fiordu rozchodzą się fale.
Dlatego cielenie zawsze obserwujemy z odpowiedniej odległości. Nigdy nie wiadomo dokładnie, kiedy do niego dojdzie. Czasami przez długi czas nie dzieje się nic. A potem w ciągu kilku sekund ogromny fragment lodu znika w wodzie.
To jedno z tych arktycznych zjawisk, których nie da się dobrze opisać. Trzeba je zobaczyć i usłyszeć.
Zwierzęta w pobliżu lodowców
Okolice lodowców są również bardzo ciekawymi miejscami do obserwacji zwierząt.
W wodach przy czołach lodowców mogą pojawiać się białuchy, foki oraz ptaki morskie. Czasami obserwujemy również inne wieloryby przepływające przez fiord.
Woda wypływająca spod lodowca może transportować składniki odżywcze i wpływać na lokalne warunki żerowania.
Dlatego warto patrzeć nie tylko na sam lód. Obserwujemy również wodę, brzegi i niebo. Czasami najbardziej niezwykłe spotkanie z dziką przyrodą wydarza się właśnie na tle monumentalnego lodowca.
Trekking do czoła lodowca
Nie wszystkie lodowce oglądamy wyłącznie z pokładu jachtu. Podczas części naszych wypraw organizujemy również trekkingi prowadzące w okolice czoła lodowca.
Wychodzimy wtedy na ląd i przemieszczamy się przez arktyczną tundrę, doliny polodowcowe oraz moreny.
Z każdym kilometrem lodowiec staje się większy. Dopiero stojąc przed nim, można naprawdę zrozumieć jego skalę. Ogromna ściana lodu, szeroka dolina oraz góry otaczające lodowiec tworzą krajobraz, który pozostaje w pamięci na długo.
Trekking po lodowcu
Jeszcze bardziej wyjątkowym doświadczeniem jest trekking po lodowcu.
W odpowiednich warunkach możemy wejść bezpośrednio na jego powierzchnię i zobaczyć świat, którego nie widać z jachtu ani z brzegu.
Na lodowcu pojawiają się szczeliny, błękitny lód, strumienie wody, niewielkie rzeki, zagłębienia oraz fantastyczne formacje wyrzeźbione przez topnienie.
Każdy lodowiec wygląda inaczej. Wybieramy te, po których trekking nie niesie z sobą nadmiernego ryzyka. Używamy wyposażenia asekuracyjnego: raki oraz liny.
Jak wygląda trekking po lodowcu?
Na początku często poruszamy się po morenie i skalistym terenie. Później wchodzimy na lód. Pierwsze kroki są czymś zupełnie innym niż zwykły trekking. Pod stopami nie ma ziemi.
Jest lód, który powstawał przez dziesiątki, setki, a w niektórych miejscach znacznie więcej lat. Można zobaczyć drobne pęknięcia, warstwy lodu, kamienie transportowane przez lodowiec oraz wodę płynącą po jego powierzchni. Jednocześnie wokół rozciąga się panorama gór i fiordów.
To miejsce bardzo szybko uświadamia, jak niewielki jest człowiek wobec arktycznego krajobrazu.
Czy trekking po lodowcu jest bezpieczny?
Trekking po lodowcu wymaga doświadczenia i odpowiedniej oceny warunków. Nigdy nie traktujemy lodowca jak zwykłego szlaku turystycznego.
Szczeliny mogą być widoczne, ale część z nich może być przykryta śniegiem. Ponadto warunki zmieniają się wraz z temperaturą, opadami i porą sezonu.
Dlatego trasę zawsze dostosowujemy do aktualnej sytuacji. Jeżeli warunki nie są odpowiednie, zmieniamy plan. W Arktyce bezpieczeństwo zawsze jest ważniejsze niż realizacja konkretnego punktu programu.
Dlaczego lodowce Svalbardu robią tak ogromne wrażenie?
Zdjęcie lodowca może być piękne. Jednak fotografia nie pokazuje jego prawdziwej skali.
Dopiero kiedy jacht znajduje się przed ogromnym czołem lodowca, kiedy słyszymy pękanie lodu albo stoimy na jego powierzchni, zaczynamy rozumieć, czym naprawdę jest lodowiec.
To nie jest martwa bryła lodu. To cały czas zmieniający się element arktycznego krajobrazu. Przesuwa się. Topnieje. Pęka. Tworzy rzeki. Cieli się do morza.
A jednocześnie staje się środowiskiem, wokół którego koncentruje się część życia Arktyki.
Lodowce jako część wypraw Men of Sea
Podczas naszych wypraw na Svalbard chcemy pokazywać lodowce z różnych perspektyw.
Z pokładu jachtu. Z brzegu. Podczas trekkingu.
A jeśli warunki pozwalają – także stojąc bezpośrednio na lodzie.
Lodowce Svalbardu są jednym z największych symboli Arktyki.
Możliwość podpłynięcia do ich czoła, usłyszenia odrywającego się lodu, obserwowania zwierząt w ich sąsiedztwie oraz przejścia po powierzchni lodowca jest jednym z najbardziej niezwykłych doświadczeń podczas całej wyprawy.
To właśnie w takich chwilach Svalbard pokazuje swoją prawdziwą skalę. I właśnie dlatego tak trudno o nim później zapomnieć.
Wyprawy po Svalbardzie
