Co warto zobaczyć na Svalbardzie? 5 najważniejszych miejsc i atrakcji Spitsbergenu. Men of Sea Guide, część 4
Co warto zobaczyć na Svalbardzie? 5 najważniejszych miejsc i atrakcji Spitsbergenu
Men of Sea Svalbard Guide – część 4: Co warto zobaczyć na Svalbardzie?
Svalbard to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w całej Arktyce. Lodowce schodzą tutaj bezpośrednio do morza, na wybrzeżach można spotkać morsy i renifery, w fiordach pojawiają się wieloryby i białuchy, a pomiędzy górami i lodem ukryte są ślady historii polarników, górników i dawnych wypraw.
Jeżeli planujesz pierwszą podróż i zastanawiasz się, co warto zobaczyć na Svalbardzie, warto pamiętać o jednej rzeczy: nie jest to miejsce, które zwiedza się według jednej, zawsze identycznej trasy.
Pogoda, lód morski i obecność dzikich zwierząt każdego dnia mogą zmienić plan. Są jednak miejsca i doświadczenia, które szczególnie dobrze pokazują różne oblicza Svalbardu.
Oto nasze 5 najważniejszych miejsc i atrakcji Spitsbergenu.
1. Longyearbyen – początek większości wypraw na Svalbard
Longyearbyen jest największą miejscowością Svalbardu i dla zdecydowanej większości podróżników pierwszym miejscem, które zobaczą po przylocie na archipelag. Choć liczy zaledwie kilka tysięcy mieszkańców, jest administracyjnym, turystycznym i logistycznym centrum Svalbardu. Warto przejść się przez niewielkie centrum miasta, zobaczyć port i charakterystyczną arktyczną zabudowę, a także zwrócić uwagę na pozostałości dawnej infrastruktury górniczej. Svalbard przez wiele lat rozwijał się właśnie dzięki wydobyciu węgla, a ślady tej historii są nadal bardzo dobrze widoczne w krajobrazie Longyearbyen.
Svalbard Global Seed Vault
Jednym z najbardziej znanych miejsc w pobliżu miasta jest Svalbard Global Seed Vault, czyli Globalny Bank Nasion. W wykutym w górze magazynie przechowywane są kopie nasion pochodzących z banków genów z całego świata. Obiekt został zaprojektowany jako zabezpieczenie różnorodności upraw na wypadek katastrof, konfliktów lub utraty lokalnych kolekcji. Samo wnętrze nie jest normalnie dostępne dla turystów, ale charakterystyczne wejście do obiektu można zobaczyć z zewnątrz.
Co warto zobaczyć w Longyearbyen?
Najciekawsze miejsca to:
- centrum Longyearbyen,
- port,
- Svalbard Museum,
- Svalbard Global Seed Vault,
- dawne instalacje i kolejki górnicze,
- okolice starego lotniska i Adventdalen.
My polecamy także 3 trekkingi po okolicy:
- Kilkugodzinny trekking do pobliskiego lodowca Longyearbreen.
- Trekking na górę Sarkofagen z przepiękną panoramą na okolicę.
- Szybki trekking na pobliską górę Sverdruphamaren.
Należy jednak pamiętać, że poruszanie się poza Longyearbyen bez broni jest niebezpieczne, dlatego należy na te trekkingi wybrać się z przewodnikiem.
Longyearbyen warto potraktować nie tylko jako punkt tranzytowy, ale również jako dobre wprowadzenie do historii i specyfiki Svalbardu.
2. Pyramiden – opuszczone miasto Arktyki
Pyramiden jest jednym z najbardziej niezwykłych miejsc na Spitsbergenie. Dawna radziecka osada górnicza przez dziesięciolecia funkcjonowała niemal jak samowystarczalne miasto.
Pod koniec XX wieku wydobycie węgla zakończono, a większość mieszkańców wyjechała. Pozostały jednak budynki mieszkalne, szkoła, obiekty sportowe, monumentalny dom kultury, stołówka, hotel oraz jeden z najbardziej charakterystycznych pomników Lenina w Arktyce. Dzięki temu Pyramiden sprawia wrażenie miejsca zatrzymanego w czasie.
Nie jest jednak wyłącznie atrakcją historyczną. Osada leży nad Billefjorden, w niezwykle malowniczym otoczeniu gór i lodowców. Połączenie historii, radzieckiej architektury i arktycznego krajobrazu sprawia, że Pyramiden jest jednym z najbardziej fotogenicznych miejsc na Svalbardzie. Podczas podróży drogą morską dodatkową atrakcją jest samo wejście do Billefjorden – jednego z najpiękniejszych rejonów Isfjorden.
Do Pyramiden nie da dostać się lądem, konieczne jest wykupienie jednodniowej wycieczki statkiem lub wziąć udział w kilkudniowej zorganizowanej wyprawie, która ma w programie ten punkt.
3. Lodowce Svalbardu – spotkanie z żywym lodem Arktyki
Nie można naprawdę poznać Svalbardu bez zobaczenia jego lodowców. Pokrywają one ogromną część archipelagu i są jednym z najważniejszych elementów jego krajobrazu.
Szczególnie spektakularne są lodowce uchodzące bezpośrednio do morza, których czoła tworzą ogromne ściany lodu.
Z pokładu jachtu można obserwować:
- błękitne szczeliny,
- góry lodowe dryfujące po fiordzie,
- pękające fragmenty lodu,
- wodospady spływające po powierzchni lodowca,
- a czasami również cielenie.
Borebreen i Borebukta
Jednym z ciekawych miejsc stosunkowo blisko Longyearbyen jest Borebukta i znajdujący się tam Borebreen. To bardzo dobry przykład miejsca, gdzie podczas jednej wyprawy można połączyć krajobraz lodowcowy z obserwacją dzikiej przyrody.
Monacobreen
Podczas dłuższych wypraw można dotrzeć dalej na północ, między innymi do Monacobreen. To jeden z najbardziej widowiskowych lodowców północnego Spitsbergenu i jedno z tych miejsc, w których najlepiej można poczuć prawdziwą skalę arktycznego krajobrazu.
Co to jest cielenie lodowca?
Jednym z najbardziej spektakularnych zjawisk jest cielenie lodowca. Dochodzi do niego, gdy fragment czoła lodowca odrywa się i z ogromnym hukiem wpada do morza. Powstają w ten sposób góry lodowe, które później mogą przez wiele dni dryfować po fiordzie. To widowisko, którego nie można zaplanować na konkretną godzinę – i właśnie dlatego każde takie zdarzenie robi tak duże wrażenie.
Obserwacja lodowców możliwa jest jedynie z pokładu jachtu lub statku.
4. Dzikie zwierzęta Svalbardu – morsy, wieloryby, białuchy i niedźwiedzie polarne
Jedną z największych atrakcji Svalbardu jest możliwość obserwowania dzikich zwierząt w ich naturalnym środowisku. Nie jest to jednak zoo ani park safari.
Zwierzęta pojawiają się tam, gdzie w danej chwili mają najlepsze warunki do życia i zdobywania pożywienia.
Dlatego każde spotkanie jest nieprzewidywalne.
Morsy: Morsy można spotkać na plażach, niewielkich wysepkach oraz na lodzie. Czasami odpoczywają w dużych grupach, innym razem spotyka się pojedyncze osobniki pływające w pobliżu brzegu lub jachtu.
Renifery svalbardzkie: Renifer svalbardzki występuje wyłącznie na tym archipelagu. Można go zobaczyć nawet w pobliżu Longyearbyen, ale szczególnie piękne obserwacje zdarzają się podczas trekkingów po tundrze.
Lisy polarne: Lis polarny występuje na całym Svalbardzie. Latem często można go spotkać w pobliżu ptasich klifów, gdzie znajduje dużo pożywienia.
Wieloryby i białuchy: W wodach Svalbardu występuje wiele gatunków wielorybów. Można spotkać między innymi humbaki, płetwale oraz charakterystyczne dla Arktyki białuchy, które często przemieszczają się w grupach wzdłuż wybrzeży i w fiordach. Obserwacja białych wielorybów na tle ciemnej wody i lodowców jest jednym z najbardziej charakterystycznych doświadczeń Svalbardu.
Niedźwiedź polarny: Symbolem archipelagu pozostaje oczywiście niedźwiedź polarny. Trzeba jednak pamiętać, że jego spotkanie nigdy nie jest gwarantowane. Niedźwiedzie swobodnie przemieszczają się po ogromnym obszarze archipelagu i mogą pokonywać bardzo duże odległości. To właśnie nieprzewidywalność sprawia, że spotkanie z niedźwiedziem polarnym jest tak wyjątkowe. Najlepsza obserwacja to zawsze taka, podczas której zwierzę zachowuje się naturalnie i nie zmienia swojego zachowania z powodu obecności ludzi.
5. Ny-Ålesund i dziki północno-zachodni Spitsbergen
Ny-Ålesund jest jedną z najbardziej niezwykłych osad na świecie. Położona nad Kongsfjorden miejscowość jest dziś przede wszystkim międzynarodowym ośrodkiem badań naukowych. Jednocześnie ma ogromne znaczenie w historii eksploracji Arktyki.
To właśnie stąd w latach 20. XX wieku startowały wyprawy lotnicze w kierunku bieguna północnego. Do dziś można zobaczyć między innymi maszt cumowniczy używany podczas wypraw sterowców Norge i Italiaoraz pomnik Roalda Amundsena. Ny-Ålesund jest jednak dopiero początkiem atrakcji tego regionu.
Kongsfjorden
Kongsfjorden należy do najbardziej malowniczych fiordów zachodniego Spitsbergenu. Otaczają go góry i lodowce, a jego położenie sprawia, że można tu spotkać wiele gatunków arktycznych zwierząt.
Magdalenefjorden
Dalej na północ znajduje się Magdalenefjorden. Wysokie góry, lodowce i wąski fiord tworzą jeden z najbardziej klasycznych krajobrazów Spitsbergenu.
Północno-zachodni Spitsbergen
Im dalej na północ, tym bardziej zmienia się charakter wyprawy. Pojawia się więcej lodu, mniej śladów współczesnej cywilizacji i coraz silniejsze poczucie przebywania w prawdziwej Arktyce.
Dla nas właśnie północno-zachodni Spitsbergen jest jednym z najlepszych miejsc na pierwsze spotkanie z dzikim Svalbardem.
Co warto zobaczyć na Svalbardzie podczas jednej wyprawy?
Nie trzeba wybierać pomiędzy historią, lodowcami i dzikimi zwierzętami. Największą zaletą podróżowania po Svalbardzie jachtem jest możliwość zobaczenia kilku zupełnie różnych obliczy Arktyki podczas jednej wyprawy.
Jednego dnia można spacerować po opuszczonym Pyramiden. Następnego obserwować czoło ogromnego lodowca. Kilka godzin później spotkać morsy, białuchy albo wieloryby. A gdzieś po drodze może pojawić się niedźwiedź polarny.
Nie istnieje jednak jedna idealna trasa. Na Svalbardzie pogoda, lód i dzikie zwierzęta mają zawsze ostatnie słowo.
Dlatego dobra wyprawa powinna mieć dokładny plan, ale również możliwość jego zmiany. I właśnie to sprawia, że każda podróż po Svalbardzie jest inna.
Czy można zwiedzać Svalbard na własną rękę ?
W zasadzie nie. Bez przewodników z bronią można poruszać się tylko po samym Longyearbyen, które jest co prawda klimatyczne, a także północne – ale dla ludzi chcących poznać prawdziwa Arktykę będzie niewystarczający. Uważamy, że w Longyearbyen można w sposób ciekawy spędzić 2 dni.
Drugą opcją jest pobyt w Longyearbyen i zakup jednodniowych wycieczkę statkami lub szybkimi motorówkami. Ta opcja jest lepsza od pierwszej.
My jednak rekomendujemy zarezerwowanie minimum kilkudniowej wycieczki jachtem lub statkiem, w czasie którego można spróbować zobaczyć najważniejsze atrakcje.
FAQ – co warto zobaczyć na Svalbardzie?
Jakie są najważniejsze atrakcje Svalbardu?
Do najważniejszych należą Longyearbyen, Pyramiden, lodowce, dzika przyroda oraz Ny-Ålesund i północno-zachodni Spitsbergen.
Co zobaczyć na Svalbardzie podczas pierwszej podróży?
Podczas pierwszej wizyty warto połączyć Longyearbyen z wyprawą poza miasto, podczas której można zobaczyć lodowce, fiordy, dzikie zwierzęta i przynajmniej jedno historyczne miejsce, takie jak Pyramiden lub Ny-Ålesund.
Czy warto odwiedzić Pyramiden?
Tak. Pyramiden łączy niezwykłą historię dawnej radzieckiej osady górniczej z bardzo pięknym położeniem nad Billefjorden.
Gdzie najlepiej zobaczyć lodowce na Svalbardzie?
Spektakularne lodowce można zobaczyć w wielu częściach Spitsbergenu. Do interesujących miejsc należą Borebreen, Monacobreen oraz lodowce Kongsfjorden i północno-zachodniego Spitsbergenu.
Czy na Svalbardzie można zobaczyć niedźwiedzia polarnego?
Tak, ale jego spotkanie nigdy nie jest gwarantowane. Niedźwiedzie polarne są dzikimi zwierzętami przemieszczającymi się po ogromnym obszarze archipelagu.
Jakie zwierzęta można zobaczyć na Svalbardzie?
Można spotkać między innymi morsy, renifery svalbardzkie, lisy polarne, foki, wieloryby, białuchy, liczne ptaki morskie oraz niedźwiedzie polarne.
Czy Ny-Ålesund warto odwiedzić?
Tak. Ny-Ålesund jest interesujące zarówno ze względu na historię wypraw polarnych, jak i położenie w jednym z najpiękniejszych rejonów zachodniego Spitsbergenu.
Ile dni potrzeba, żeby zobaczyć Svalbard?
Kilka dni pozwala poznać Longyearbyen i najbliższe okolice, ale aby zobaczyć różnorodne fiordy, lodowce i dziką przyrodę, warto przeznaczyć przynajmniej około tygodnia.
Czy lepiej zwiedzać Svalbard z lądu czy od strony morza?
Obie formy mają swoje zalety. Podróż jachtem pozwala jednak docierać do odległych fiordów, lodowców i miejsc pozbawionych dróg oraz zmieniać trasę w zależności od pogody, lodu i obecności zwierząt.
Seria przewodników Men of Sea po Svalbardzie
Część 1 – Jak dostać się na Svalbard
Część 2 – Co zabrać na Svalbard
Część 3 – Kiedy najlepiej jechać na Svalbard
Część 4 – Co warto zobaczyć na Svalbardzie? 5 najważniejszych miejsc i atrakcji Spitsbergenu
Zobacz także
Trekking po lodowcu na Svalbardzie
Desanty pontonem na Svalbardzie
Wyprawy jachtem po Svalbardzie