BOCKFJORDEN
Karmazynowe piaskowce i ciepłe źródła
Bockfjorden na Spitsbergenie: Wygasły wulkan i gorące źródła w sercu Arktyki
Kluczowe informacje w skrócie (Szybki podgląd / TL;DR):
Położenie: Północna część Spitsbergenu (na zachód od Woodfjorden).
Pochodzenie nazwy: Od nazwiska badacza polarnego, Franza Karla von Bocka.
Krajobraz: Lodowce na zachodzie, góry z czerwonego piaskowca na wschodzie, wulkan Sverrefjellet na południu.
Źródła geotermalne: Jotunkjeldene (ok. 20°C) oraz Trollkjeldene (ok. 28°C) z kruchymi tarasami węglanowymi.
Przyroda: Strefa tundry środkowoantarktycznej; unikalne rośliny ciepłolubne, renifery, gęsi i pardwy górskie.
Gdzie leży Bockfjorden i czym się wyróżnia?
Bockfjorden to niezwykły akwen zlokalizowany w północnej części wyspy Spitsbergen, tuż na zachód od słynnego Woodfjorden. Swoją nazwę zawdzięcza niemieckiemu badaczowi polarnemu, Franzowi Karlowi von Bock, który zapisał się w historii eksploracji tych terenów.
Tym, co najbardziej przyciąga badaczy i podróżników do Bockfjorden, jest jego niebywała różnorodność krajobrazowa. To miejsce pełne kontrastów geologicznych. Zachodnia część fiordu zdominowana jest przez surowe lodowce, podczas gdy wschodnie brzegi otaczają malownicze góry zbudowane z czerwonego piaskowca. Z kolei na południu fiordu wznosi się Sverrefjellet – wygasły wulkan, który stanowi prawdziwą rzadkość w tym rejonie Arktyki.
Jotunkjeldene i Trollkjeldene: Arktyczne źródła geotermalne na Bockfjorden
Dawna działalność wulkaniczna i powstałe w jej wyniku uskoki tektoniczne w podłożu skalnym doprowadziły do powstania jednego z największych fenomenów Svalbardu – naturalnych źródeł geotermalnych.
Jotunkjeldene:
-
Położone na wysokości 50 m n.p.m.
-
Składa się z dwóch głównych źródeł, w których woda gruntowa podgrzewana jest całorocznie do temperatury przynajmniej 20°C.
-
Wypływająca z podłoża skalnego woda rozpuszcza minerały, tworząc rozległe, kaskadowe osady węglanowe (martwicę wapienną), które z biegiem lat przesunęły na boki glinę morenową.
-
Ważne dla odwiedzających: Tarasy te są niezwykle kruche, dlatego surowo zabrania się po nich stąpać, aby nie zniszczyć tysięcy lat procesów geologicznych.
Trollkjeldene: Około 8 kilometrów na południe od Jotunkjeldene znajduje się drugi, jeszcze cieplejszy system – Trollkjeldene. Znajduje się tam więcej punktów wypływu, a temperatura wody potrafi osiągać nawet 28°C.
Oaza życia: Unikalna flora i fauna Bockfjorden
Rejon Bockfjorden należy do strefy tundry środkowoantarktycznej, co oznacza, że tutejsza roślinność jest znacznie bardziej ciepłolubna niż na północnych krańcach archipelagu. Jednak to właśnie okolice gorących źródeł stanowią prawdziwą, botaniczną anomalię.
W promieniu zaledwie kilometra od Jotunkjeldene i Trollkjeldene występuje specyficzny mikroklimat. Rośnie tam wiele gatunków roślin naczyniowych, mchów oraz alg, których nie spotkamy nigdzie indziej na całym Svalbardzie. Bogactwo roślinności przyciąga liczne zwierzęta. Z łatwością można tu zaobserwować żerujące renifery svalbardzkie, stadka gęsi oraz charakterystyczne ptaki tego regionu – pardwy górskie.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Dlaczego Bockfjorden jest tak ważny dla naukowców?
Bockfjorden Spitsbergen to unikalne na skalę Arktyki laboratorium geologiczne i biologiczne. Łączy w sobie obecność wygasłego wulkanu (Sverrefjellet), aktywnych źródeł geotermalnych oraz endemicznych gatunków mchów i alg.
Czy w gorących źródłach na Svalbardzie można się kąpać?
Nie. Źródła takie jak Jotunkjeldene są otoczone kruchymi tarasami węglanowymi o ogromnej wartości naukowej i przyrodniczej. Stąpanie po nich i kąpiele są zabronione w celu ochrony tego unikalnego środowiska.
Jakie temperatury osiągają źródła w Bockfjorden?
Temperatura wody w źródłach jest stała przez cały rok i wynosi od około 20°C w Jotunkjeldene do nawet 28°C w położonym bardziej na południe Trollkjeldene.
