FIORDY

FIORDY NORWEGII

FIORDY NORWEGII – najpiękniejsze miejsca pomiędzy morzem a górami

Norweskie fiordy – dlaczego są tak wyjątkowe?

Kiedy mówimy fiordy, niemal automatycznie myślimy: Norwegia.

I trudno się temu dziwić. Norwegia ma ponad tysiąc fiordów, a jej niezwykle rozwinięta linia brzegowa tworzy jeden z najbardziej charakterystycznych krajobrazów na świecie. Fiordy znajdują się zarówno na zachodnim wybrzeżu, jak i daleko na północy – w rejonie Lofotów, Tromsø, Lyngen czy Kvænangen.

Dla nas fiord to połączenie dwóch światów: morza i gór.

Płyniemy jachtem po spokojnej wodzie, a tuż obok z morza wyrastają ściany skalne, ośnieżone szczyty i wodospady. Czasami wpływamy w wąskie przejście, w którym góry wydają się niemal zamykać przestrzeń przed jachtem. I właśnie dlatego od lat trasy wielu naszych wypraw w Norwegii prowadzą przez fiordy. Na Lofotach wpływamy między innymi do Trollfjordu.

Podczas wypraw Zorze i Wieloryby mieszkamy w samym Kvænangen i przez wiele dni przemieszczamy się pomiędzy jego zatokami, wyspami i odnogami.

A na Svalbardzie fiord nabiera jeszcze innego charakteru – góry spotykają się tam z lodowcami, lodem morskim i górami lodowymi.

Co to właściwie jest fiord?

Fiord to długa i zwykle wąska zatoka morska, otoczona wysokimi górami lub stromymi ścianami skalnymi.

Najważniejsze jest jednak jego pochodzenie.

Fiordy zostały wyrzeźbione przez lodowce.

Przez kolejne epoki lodowcowe ogromne masy lodu przesuwały się przez doliny, pogłębiając je często znacznie poniżej obecnego poziomu morza. Kiedy klimat się ocieplił i lodowce się wycofały, doliny zostały zalane wodą morską.

Dlatego przekrój fiordu przypomina zazwyczaj literę U, w przeciwieństwie do rzecznych dolin o bardziej V-kształtnym profilu.

Niektóre norweskie fiordy są zaskakująco głębokie.

Sognefjord, najdłuższy fiord Norwegii, ma około 205 km długości, a jego maksymalna głębokość sięga około 1303 metrów.

Oznacza to, że czasami płyniemy jachtem kilkaset metrów od skalnej ściany, a pod kilem mamy kilkaset metrów wody.

Skąd pochodzi słowo „fjord”?

Słowo fjord pochodzi ze staronordyckiego fjorðr.

Jest związane z przemieszczaniem się, przechodzeniem lub przeprawą i ma wspólne językowe korzenie ze słowami związanymi z podróżowaniem.

Trudno o bardziej odpowiednią nazwę.

Przez stulecia fiordy nie były przeszkodą oddzielającą ludzi.

Były drogami komunikacyjnymi.

I nadal najlepszym sposobem ich poznawania pozostaje dla nas woda.

Dlaczego fiordy najlepiej oglądać z jachtu?

Fiord można zobaczyć z drogi.

Można stanąć na punkcie widokowym.

Można wejść wysoko w góry i spojrzeć na wodę z góry.

Każda z tych perspektyw jest piękna.

Ale dopiero podczas rejsu można naprawdę wejść w krajobraz fiordu.

Z pokładu jachtu nie patrzymy na niego z zewnątrz.

Znajdujemy się w samym środku.

Po jednej stronie mamy ścianę góry.

Po drugiej wodospad.

Przed dziobem kolejną zatokę.

Za rufą otwarte morze.

Możemy wpłynąć w niewielkie odnogi niedostępne samochodem, zatrzymać się w małym porcie albo zakotwiczyć w zatoce, w której nie ma nikogo poza nami.

Doskonałym przykładem jest Trollfjord. Nie prowadzi do niego żadna droga – można dostać się tam od strony morza. Samo wejście ma około 100 metrów szerokości, a otaczające je szczyty sięgają około 1100 metrów.

To właśnie w takich miejscach jacht przestaje być tylko środkiem transportu.

Staje się najlepszym punktem widokowym.

10 najpiękniejszych fiordów Norwegii – ranking Men of Sea

Norwegia ma ponad tysiąc fiordów, więc wybranie dziesięciu najpiękniejszych jest z definicji subiektywne.

To nasz ranking – oparty nie tylko na popularności danego miejsca, ale przede wszystkim na krajobrazie, atmosferze i tym, jak wygląda ono od strony morza.

1. Trollfjord – Lofoty

Dla nas to jeden z najbardziej spektakularnych fiordów północnej Norwegii.

Trollfjord znajduje się przy Raftsundet, pomiędzy Lofotami i Vesterålen.

Jest krótki, bardzo wąski i otoczony górami, które niemal pionowo wyrastają z wody.

Przy wejściu ma zaledwie około 100 metrów szerokości. Nie prowadzi tu droga, dlatego Trollfjord najlepiej – a właściwie naturalnie – poznaje się od strony morza.

Wpływamy do niego podczas naszych rejsów po Lofotach.

Z pokładu niewielkiego jachtu jego skala robi szczególne wrażenie.

To jedno z tych miejsc, gdzie człowiek naprawdę czuje się niewielki.

2. Kvænangen – kraina wielorybów

Kvænangen jest zupełnie innym fiordem.

Jest rozległy, dziki i otoczony wysokimi górami północnej Norwegii.

To właśnie tutaj znajduje się Spildra, nasza baza podczas wypraw Zorze i Wieloryby.

Jesienią i zimą w Kvænangen gromadzą się duże ilości śledzi, a za nimi przypływają orki, humbaki i płetwale. Visit Norway wskazuje Kvænangen jako jeden z rejonów, gdzie w ostatnich latach występują bardzo dobre możliwości obserwowania tych wielorybów.

Dla nas Kvænangen to nie jeden punkt widokowy.

Spędzamy tu cały tydzień.

Pływamy pomiędzy wyspami i zatokami, obserwujemy wieloryby, łowimy ryby, wychodzimy na trekking, a nocą polujemy na zorzę.

To fjord, w którym żyjemy, a nie tylko miejsce, które odwiedzamy.

3. Geirangerfjord

To prawdopodobnie jeden z najbardziej znanych fiordów świata.

Wąski Geirangerfjord otoczony jest wysokimi skalnymi ścianami i wodospadami.

Razem z Nærøyfjordem został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. UNESCO określa te dwa obszary jako jedne z najbardziej spektakularnych krajobrazów fiordowych na świecie.

To klasyczna Norwegia z pocztówki:

wysokie góry, wodospady i morze wcinające się głęboko w ląd.

4. Nærøyfjord

Jeszcze węższy i bardziej kameralny niż Geirangerfjord. Miejscami ma zaledwie około 250 metrów szerokości, podczas gdy otaczające skalne ściany wznoszą się bardzo wysoko ponad wodę. Jest częścią obszaru UNESCO wspólnie z Geirangerfjordem.

Nærøyfjord doskonale pokazuje, dlaczego słowo „fjord” stało się niemal symbolem całego norweskiego krajobrazu.

5. Sognefjord

Król norweskich fiordów. Sognefjord ma około 205 kilometrów długości i jest najdłuższym oraz najgłębszym fiordem Norwegii. Maksymalna głębokość wynosi około 1303 metrów. Posiada liczne odnogi, dlatego właściwie tworzy cały świat fiordów.

Jego skala jest zupełnie inna niż kameralnego Trollfjordu. Tutaj największe wrażenie robi ogrom przestrzeni.

6. Lysefjord

Jedna z ikon południowo-zachodniej Norwegii. To właśnie nad Lysefjordem znajdują się dwa słynne punkty widokowe: Preikestolen i Kjerag. Większość turystów ogląda fiord z góry.

Ale od strony wody można zobaczyć coś zupełnie innego – pionowe ściany i skalne plateau wyrastające wysoko ponad jachtem.

Hjørundfjord

Jedna z pereł zachodniej Norwegii, trochę pozostająca w cieniu słynnego Geirangerfjordu.

I właśnie dlatego ma wyjątkowy klimat.

Otaczają go ostre szczyty Sunnmøre Alps, które sprawiają, że krajobraz przypomina połączenie Alp z morzem.

To jeden z fiordów, w których szczególnie dobrze widać istotę norweskiego krajobrazu:

morze pomiędzy górami.

Hardangerfjord

Drugi pod względem długości fiord Norwegii – około 180 kilometrów.

Jest bardziej zielony i łagodniejszy od wielu fiordów północy.

Słynie z sadów, wodospadów, gór i bliskości lodowca Folgefonna.

To inna Norwegia niż surowe Kvænangen czy Lofoty, ale równie piękna.

Lyngenfjord

Lyngenfjord znajduje się już w świecie, który znamy szczególnie dobrze – na północ od Tromsø.

Nad wodą wznoszą się charakterystyczne Lyngen Alps.

Zimą góry pokrywają się śniegiem, a fiord staje się fantastycznym tłem dla zorzy polarnej.

To jeden z najlepszych przykładów północnonorweskiego połączenia:

fiordu, wysokich gór i arktycznego światła.

Reinefjorden – Lofoty

Reinefjorden nie imponuje rozmiarami Sognefjordu.

Ale pod względem krajobrazu trudno znaleźć bardziej charakterystyczne miejsce.

Otaczają go ostre góry Lofotów, niewielkie wyspy i tradycyjne rybackie miejscowości, w tym okolice Reine i Hamnøy.

Podczas naszych wypraw po Lofotach właśnie tego typu krajobrazów szukamy:

niewielkich fiordów i cieśnin, które najlepiej poznaje się przemieszczając się od strony morza.

Nasze rejsy po norweskich fiordach

Fiordy są naturalną częścią kilku naszych tras.

Podczas wypraw po Lofotach płyniemy pomiędzy wyspami, odwiedzając między innymi okolice Svolvær, Henningsvær, Reine i Hamnøy oraz wpływając do Trollfjordu.

Podczas wypraw Zorze i Wieloryby przenosimy się znacznie dalej na północ.

Naszą bazą jest Spildra w Kvænangen.

Tutaj fiord jest nie tylko krajobrazem.

Jest miejscem, w którym przez tydzień szukamy wielorybów, łowimy ryby, obserwujemy ptaki, wychodzimy na trekking i wieczorami fotografujemy zorzę polarną.

Dlatego nasze wyprawy nie polegają na przepłynięciu obok fiordu.

Żyjemy w nim przez kilka dni.

Ryby w norweskich fiordach

Norweskie fiordy to nie tylko piękne krajobrazy.

Pod powierzchnią znajduje się bardzo bogaty morski ekosystem.

Woda morska dostaje się głęboko pomiędzy góry, a prądy i pływy transportują tlen oraz substancje odżywcze.

Dlatego w wielu fiordach można spotkać duże ilości ryb.

Podczas naszych wypraw regularnie łowimy z jachtu.

W zależności od miejsca i pory roku trafiają się między innymi dorsze, czarniaki, plamiaki czy makrele.

Dla wielu uczestników jest to pierwsza okazja, żeby złowić rybę w arktycznym fiordzie.

A najlepsza część zaczyna się później.

Świeżo złowiona ryba bardzo często trafia tego samego dnia do naszej kuchni.

To jeden z tych elementów wyprawy, które trudno odtworzyć podczas klasycznej wycieczki autokarowej po Norwegii.

Fiordy zimą

Fiordy północnej Norwegii są niezwykłe również zimą.

Wbrew temu, czego można się spodziewać po tak dużej szerokości geograficznej, wiele z nich pozostaje wolnych od stałej pokrywy lodowej.

Wpływ na klimat norweskiego wybrzeża ma transport ciepłych wód północnego Atlantyku.

Dzięki temu możemy żeglować po dużej części wybrzeża również jesienią i zimą.

I właśnie wtedy Kvænangen nabiera zupełnie innego charakteru.

Ośnieżone góry.

Nisko stojące słońce albo noc polarna.

Orki i humbaki.

A wieczorem zorza nad fiordem.

To jedna z naszych ulubionych odsłon północnej Norwegii.

Fiordy na Svalbardzie – morze spotyka się z lodowcem

Jeszcze inaczej wyglądają fiordy na Svalbardzie.

Tutaj zamiast zielonych zboczy często mamy nagie góry, tundrę i lodowce.

W wielu miejscach lodowiec schodzi bezpośrednio do morza.

Jego czoło tworzy ogromną lodową ścianę.

Fragmenty lodu odrywają się i wpadają do wody.

Fiord wypełnia się błękitnymi i białymi bryłami lodu.

Podczas naszych wypraw pływamy między innymi po: Isfjorden, Kongsfjorden, Krossfjorden, Billefjorden, Smeerenburgfjorden czy Magdalenefjorden.

Każdy jest inny. W jednym szukamy morsów.

W innym oglądamy lodowce.

W kolejnym wypatrujemy wielorybów albo niedźwiedzi polarnych.

Jeżeli norweskie fiordy są połączeniem morza i gór, to fiordy Svalbardu dodają trzeci element:

lód.

Fiordy stworzone dla jachtu

Duży statek ma swoje zalety.

Ale fiordy szczególnie lubimy poznawać z pokładu niewielkiego jachtu.

Możemy wpłynąć do mniejszych zatok.

Podejść bliżej brzegu.

Zakotwiczyć w miejscu niedostępnym dla dużego statku.

Zmienić plan, kiedy pogoda otworzy ciekawszą trasę.

Zatrzymać się, gdy pojawią się wieloryby.

Albo po prostu wyłączyć silnik i przez chwilę dryfować pomiędzy górami.

To zupełnie inny sposób podróżowania.

Nie chodzi o zaliczenie kolejnego punktu widokowego.

Chodzi o bycie w fiordzie.

Czy warto zobaczyć norweskie fiordy?

Jeśli pierwszy raz jedziesz do Norwegii – zdecydowanie tak.

To właśnie fiordy są jednym z najbardziej charakterystycznych elementów tego kraju.

UNESCO uznało Geirangerfjord i Nærøyfjord za obszary o wyjątkowych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, zaliczając je do najbardziej spektakularnych krajobrazów fiordowych na świecie.

Ale warto pamiętać, że Norwegia to znacznie więcej niż dwa najsłynniejsze fiordy.

Na północy znajdują się miejsca znacznie mniej zatłoczone.

Trollfjord, Kvænangen, Lyngenfjord i fiordy Lofotów pokazują zupełnie inne oblicze Norwegii.

Bardziej surowe.

Bardziej dzikie.

I – z naszej perspektywy – stworzone do poznawania od strony morza.

FAQ – fiordy Norwegii

Co to jest fiord?

Fiord to długa, zwykle wąska zatoka morska powstała w dolinie wyrzeźbionej przez lodowiec i później zalanej przez morze.

Ile fiordów jest w Norwegii?

Norwegia ma ponad 1000 fiordów, a szczególnie dużo znajduje się w północnej części kraju.

Jaki jest najdłuższy fiord Norwegii?

Sognefjord, mający około 205 km długości. Jest również najgłębszym norweskim fiordem – do około 1303 m.

Jakie są najpiękniejsze fiordy w Norwegii?

Do najbardziej znanych należą Geirangerfjord, Nærøyfjord, Sognefjord, Hardangerfjord i Lysefjord. W północnej Norwegii szczególnie polecamy Trollfjord, Kvænangen, Lyngenfjord i fiordy Lofotów.

Czy Trollfjord można zobaczyć samochodem?

Nie. Do samego Trollfjordu nie prowadzi droga. Najlepszym sposobem dotarcia do niego jest rejs od strony morza.

Gdzie można zobaczyć wieloryby w norweskich fiordach?

Jesienią i zimą bardzo interesującym miejscem jest Kvænangen w północnej Norwegii, gdzie za zimującym śledziem pojawiają się między innymi orki i humbaki.

Czy można łowić ryby w norweskich fiordach?

Tak. W wielu fiordach występują liczne gatunki ryb morskich. Wędkarstwo jest popularną aktywnością na norweskim wybrzeżu, a podczas naszych rejsów również regularnie łowimy z jachtu.

Czy można pływać po norweskich fiordach zimą?

Wiele fiordów pozostaje żeglownych również zimą, choć warunki zależą od konkretnego regionu, pogody, lodu i rodzaju jednostki.

Czy Svalbard również ma fiordy?

Tak. Fiordy Svalbardu są jednym z najbardziej charakterystycznych elementów jego krajobrazu. W wielu miejscach dochodzą do nich lodowce, dlatego można spotkać tam pływający lód i góry lodowe.